„Służba Więzienna działa na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 207, poz. 1761 z pózn. zm.).

Zakład Karny w Oleśnicy został powołany Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 września 1963 roku w sprawie więzienia specjalnego w Oleśnicy ( Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości Nr 6 z dnia 4 listopada 1963 roku, pozycja 63 ).

Przeznaczenie jednostki zostało określone w Zarządzeniu Nr 6/03 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 1 września 2003 roku w sprawie określenia przeznaczenia zakładów karnych i aresztów śledczych.

Zakład Karny w Oleśnicy jest zakładem karnym typu zamkniętego z przeznaczeniem dla skazanych odbywających karę po raz pierwszy.

mężczyzn z podgrupą klasyfikacyjną P-1/p , P-1/t , P-1/z, z oddziałami:

dla skazanych młodocianych mężczyzn z podgrupą klasyfikacyjną M-1/p, M-1/t

oddziałem terapeutycznym dla mężczyzn z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo z podgrupą klasyfikacyjną P-1/t, M-1/

Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań komórek organizacyjnych Zakładu Karnego w Oleśnicy określa regulamin organizacyjny nadany przez Dyrektora zarządzeniem Nr 16/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku w sprawie w regulaminu organizacyjnego Zakładu Karnego w Oleśnicy ”